Azulejos – portugalski skarb

Azulejos, czyli ozdobne ceramiczne płytki, to z pewnością jedna z wizytówek Portugalii. Trudno ją sobie wyobrazić zarówno bez tych najczęściej spotykanych – biało – niebieskich, jak i tych bardziej kolorowych. Sztuka azulejos bynajmniej nie jest pięknym reliktem przeszłości – żyje i ma się doskonale!

 

Chciałbym Wam pokazać niektóre z moich ulubionych paneli azulejos w Lizbonie. Miejsca w których one się znajdują z pewnością warto wpisać na listę „must see”!

 

Panele przedstawiające najważniejsze bitwy Wojny Restauracyjnej (1640 – 1668 r.) – Pałac Markizów de Fronteira w Lizbonie (Benfica)

 

Azulejos znajdujące się w ogrodach i pałacu Markizów de Fronteira można zaliczyć do jednych z najciekawszych przykładów XVII – wiecznych azulejos w Lizbonie. W tym położonym kiedyś poza Lizboną a dzisiaj leżącym w dzielnicy Benfica pałacu, oprócz interesujących kompozycji azulejos w dużym ogrodzie, najbardziej godne uwagi jest osiem obrazów, pokazujących najważniejsze bitwy wspomnianej wojny o niezależność Portugalii. Na panelach powstałych zaraz po zakończeniu wspomnianej wojny, ukazane są szczegółowe analizy ruchów wojsk portugalskich i hiszpańskich. To nie tylko interesująca forma plastyczna, ale również i ciekawy materiał dla badaczy tego okresu w historii Portugalii.

Więcej informacji o pałacu znajdziecie tutaj.

 

Azulejos w Pałacu Markizów de Fronteira

 

 

„O Casamento da Galinha”(Ślub kury) – Narodowe Muzeum Azulejos w Lizbonie

 

Panel powstały w 1665 r., przedstawia często spotykane w tym czasie alegoryczno – satyryczne sceny z życia dworu królewskiego, na których jednak nie występują postaci ludzkie, a jedynie zwierzęta. W tym konkretnym przypadku obraz zapełniają … małpy i jedna kura. Ta ostatnia ma przedstawiać pannę młodą, jadącą karetą na swój ślub. Pozostałe postaci – lokajów, woźnicę, orszak ślubny, „odgrywają” na tym panelu małpy. Jego autor chciał zapewne pokazać w satyryczny sposób życie królewskiego dworu. Ten obraz należy do jednych z moich ulubionych. Podczas kursu malowania azulejos, który ukończyłem w Portugalii, zdecydowałem się zrobić jego pomniejszoną replikę. Jej rezultat można obejrzeć poniżej. Oryginał znajduje się w Narodowym Muzeum Azulejos (link), pełnym wspaniałych przykładów sztuki malowania na ceramicznych płytkach, mieszczącym się w przepięknym klasztorze Madre Deus.

 Więcej o azulejos i „małpich” panelach – „macacarias” tutaj.

03

 

Panorama Lizbony sprzed wielkiego trzęsienia ziemi w 1755 r. – Muzeum Narodowe Azulejos w Lizbonie

 

Następny powód, aby odwiedzić Narodowe Muzeum Azulejos. To ogromna, 23 -metrowa panorama Lizbony. Wykonana została w roku 1700 i przedstawia widok na XVIII-wieczne miasto, widziane z Tagu. Przedstawia wszystkie najważniejsze obiekty ówczesnej Lizbony, w sumie ok. 14 km wybrzeża tej rzeki. Przedstawia sobą dużą wartość, gdyż jest jedną z nielicznych, zachowanych panoram Lizbony sprzed trzęsienia ziemi, które zniszczyło większą część tego miasta.

 

panorama Lizbony sprzed 1755 r., Muzeum Azulejos w Lizbonie; foto: http://giramundus.com

 

Cud św. Rocha i azulejos „ponta de diamante” – kościół św. Rocha w Lizbonie

 

Scena przedstawiająca jeden z cudów zdziałanych przez św. Rocha, została namalowana w 1584 r. przez jednego z największych mistrzów tego rodzaju malarstwa w XVI w. – Francisco de Matos. Znajduje się ona w jednej z kaplic w lizbońskim kościele z bardziej niż skromną fasadą, pod wezwaniem św. Rocha. Dla mnie jest on jednym z najciekawszych, jeśli nie najciekawszym z lizbońskich kościołów. Oczywiście głównym powodem, dla którego się tam przychodzi jest jedyna w swoim rodzaju kaplica św. Jana – doskonały przykład, co można stworzyć, kiedy ma się do dyspozycji nieograniczone fundusze (w XVII wieku były to złoża diamentów i złota w ówczesnej portugalskiej kolonii – Brazylii). Więcej informacji o tej kaplicy znajdziecie tutaj. W kościele św. Rocha zachowały się również azulejos zwane „ponta de diamante”, pochodzące z pracowni w hiszpańskiej Sewilli. Tak bardzo spodobały się one Portugalczykom, że wkrótce potem zaczęto je wytwarzać również i w Portugalii. Pierwsze tego rodzaju portugalskie azulejos, pochodzące z 1602 r., znajdują się w kaplicy da Levagada w Tomar.

 

Cud św. Rocha, foto: Lisbon Lux

 

„diamentowe azulejos”, kościół św. Rocha w Lizbonie; foto: geschichte-der-fliese.de

 

Ilustracje bajek La Fontaine’a – Klasztor św. Wincentego za Murami w Lizbonie

 

Klasztor św. Wincentego za Murami w Lizbonie to równocześnie miejsce, w którym znajduje się największa w Europie, bo składająca się z ponad 100 tys. płytek, kolekcja barokowych azulejos. Spośród nich na 38 panelach zilustrowane bajki słynnego w owym czasie w całej Europie francuskiego pisarza, Jeana de la Fonteine’a (1621 – 1695 r.). Ich twórcą był jeden z najważniejszych mistrzów azulejos – Policarpo de Oliveira Bernardes. Powstały one w latach 1740 – 1750.

 Więcej fotografii paneli z klasztoru, ilustrujących bajki La Fontaine’a tutaj.

Ilustracje do bajek La Fontaine’a; foto: flickr.com/photos/adsanter

 

 

Fasada kościoła Karmelitów w Porto.

 

Boczna ściana klasztoru Karmelitów w Porto w całości pokryta jest azulejos, przedstawiającymi scenę założenia zakonów karmelitów na Górze Karmel w Izraelu. W porównaniu do innych, wcześniej omawianych paneli, ten jest stosunkowo nowy, powstał bowiem w 1912. Szybko stał się jednym z ulubionych motywów fotograficznych turystów przybywających do Porto.

 

Kościół Karmelitów w Porto, foto: www.archiinsight.com

Igrejas Carmelitas Carmo (Porto).JPG
Por Manuel de Sousa – Obra do próprio, Domínio público, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1499078

 

 

Panele z dworca kolejowego św. Benedykta w Porto

 

Będąc już w Porto, trudno nie wspomnieć o azulejos, które ma okazję zobaczyć każdy, kto do Porto przybywa koleją. Mieszczą się one bowiem w dużym holu jednego z głównych dworców kolejowych w tym mieście – noszącego nazwę św. Benedykta. Dworzec powstał na miejscu dawnego klasztoru pod takim właśnie wezwaniem i stąd ta dość niezwyczajna jak na dworzec nazwa.

Hol zapełniają ogromne panele o powierzchni ponad 550 m², wykonane przez artystę Jorge’a Colaso na przełomie roku 1905 i 1906. Przedstawiają najważniejsze wydarzenia z historii Portugalii.

 

São Bento Train Station Porto; foto: flickr.com/photos/hrs51

 

Fasada sklepu firmowego Fábrica de Azulejos Viúva Lamego w Lizbonie

 

Fasada w całości pokryta kolorowymi azulejos, stanowi ozdobę sklepu firmowego jednej z najstarszych i wciąż działających fabryk, zajmujących się produkcją azulejos. Została ona stworzona w 1865 r. przez artystę Ferreiro das Tabuletas, autora innych interesujących azulejos, jakie można oglądać w lizbońskiej restauracji – Cervejaria da Trindade. Kompozycje tego autora to prawdziwa eksplozja kolorów i radości. Na dość monotonnym Largo do Intendente, stanowią barwny element, nieodmiennie przyciągający wzrok przechodniów.

 

Sklep Viuva Lamego w Lizbonie, foto: dapatadamoscaouivodolobo.blogspot.com

To tylko niektóre z bardzo wielu przepięknych azulejos, jakie można znaleźć w całej Portugalii.

0 thoughts on “Azulejos – portugalski skarb”

  1. W Lizbonie to właśnie azulejos zrobiły na mnie największe wrażenie. Przepiękne są kamienice z fasadami wyłożonymi płytkami. Bardzo podobały mi się też akcenty w formie płytek z numerem domu na przykład. Bardzo lubię takie małe, piękne szczegóły. <3
    Azulejos opisywane przez Ciebie to już sztuka. O kompozycjach w Porto dużo czytałam. Chciałabym zobaczyć je na własne oczy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *