Podcast o Portugalii: Kuchnia, wina i historia | Portugalia Gourmet x Luzomania (Odc. 0) – Więcej niż przewodnik!
To nie jest kolejny przewodnik turystyczny z listą zabytków. W podcaście Portugalia Gourmet, tworzonym we współpracy z Luzomania.pl, zaglądamy do garnków, otwieramy najlepsze butelki wina i odkrywamy historię zapisaną w portugalskich smakach. Zapraszamy na odcinek zerowy!
Wolisz słuchać, zamiast czytać? > Poniższy artykuł to tekstowy zapis „odcinka zerowego” naszego nowego podcastu. Pełną wersję audio i wideo, w której opowiadamy o kulisach powstania projektu, znajdziesz na naszym kanale YouTube:
📺https://www.youtube.com/@PortugaliaGourmet
[00:00:05] Janusz Stanisław Andrasz: Witajcie na podcaście Portugalia Gourmet. Ja nazywam się Janusz Stanisław Andrasz i jestem jego prowadzącym. Za chwilę przedstawię wam siebie i drugą osobę, z pomocą której będę realizować ten projekt. Najpierw jednak kilka słów wprowadzenia i wytłumaczenia się, skąd w ogóle pomysł na taką właśnie formułę.
Są kraje, w których tematy związane z szeroko pojętymi kulinariami uważane są za integralną część składową kultury i historii danego państwa. Mówię tu na przykład o Francji, Włoszech, Hiszpanii, czy również interesującej mnie najbardziej – Portugalii. Dlatego tak ważne jest dla przedstawicieli tych państw prezentowanie na arenie międzynarodowej, oprócz oczywiście swojej historii czy miejsca na politycznej arenie świata, również swoich kulinariów.
Z tego też powodu Manuel Majoral – Portugalczyk żyjący w Polsce od ponad 20 lat i zajmujący się sprzedażą wybranych, najlepszych gatunkowo portugalskich produktów spożywczych oraz portugalskich win, a także współwłaściciel najpierw „Portugale”, pierwszej w Warszawie i w Polsce portugalskiej restauracji, a obecnie lokalu „Portugalia Gourmet” w warszawskiej Hali Koszyki – postanowił podzielić się z wami wiedzą na temat swojego kraju. Ja zaproponowałem mu w tym celu formułę podcastu. Od dwóch lat prowadzę bowiem już inny podcast noszący nazwę „Genealogiczne śledztwo”.
Podcast ten będzie mieć również swoją wersję tekstową. Będzie ukazywać się między innymi na platformie YouTube i na Spotify. A jeśli ktoś woli czytać niż słuchać, to zapraszamy na dwa blogi, gdzie publikowana będzie jego tekstowa wersja: na stronie pasteldenata.pl (o niej zresztą powie Manuel) i na moim blogu luzomania.pl. Pozwólcie teraz, abyśmy się wam dokładniej przedstawili.
[00:02:16] Manuel Majoral:
Nazywam się Manuel Majoral. Jestem Portugalczykiem mieszkającym w Polsce od wielu, wielu lat. Od zawsze zajmuję się portugalskimi tematami. Otworzyłem pierwszą firmę w 2001 roku – firmę Atlantika, która jako pierwsza na szerszą skalę sprowadzała wina portugalskie do Polski. Zawsze byliśmy pionierami we wszystkich tematach związanych z winami portugalskimi – czy winowy, czy muszkatel, czy inne tematy, których Polacy i konsumenci wtedy nie widzieli.
Jesteśmy od dawna związani właśnie również z promocją Portugalii na rynku polskim. Już wiele, wiele wydarzeń – małe, duże – organizowaliśmy. Od 25 lat zajmujemy się importem, dystrybucją i promocją produktów portugalskich na polskim rynku. Jednocześnie otworzyłem pierwsze restauracje portugalskie w Polsce w 2006 roku, na warszawskim Mokotowie. Restauracja nazywała się „Portugale”, już nie działa. Natomiast przez ostatnie 20 lat, odkąd „Portugale” powstało, cały czas prowadzimy działalność gastronomiczną, portugalską oczywiście. Oferujemy wielu miłośnikom Portugalii i nie tylko potrawy z kuchni portugalskiej. Wprowadziliśmy do karty kultowe i znane potrawy portugalskie.
Później otworzyliśmy na Hali Gwardii w Warszawie też punkt gastronomiczny o nazwie „Madeira”. Też trafiliśmy tym razem bardziej z przekąskami, z petiscos, do naszych konsumentów. W 2017 roku kończyliśmy działalność w „Portugale”, natomiast przenosiliśmy się od razu do Gwardii. Jak się Gwardia zamknęła z powodu remontu, otworzyliśmy punkt gastronomiczno-sklepowy w Hali Koszyki. Hala Koszyki to też kultowe miejsce warszawskie. Od 2022 roku prowadzimy tam lokal gastronomiczny oferujący wina, potrawy, przekąski.
Ale jednocześnie jest jedna rzecz, o której mało kto wie, a którą cały czas oferowaliśmy naszym klientom – mianowicie w Hali Koszyki wypiekamy codziennie rano i w ciągu dnia (jak jest taka potrzeba) słynny Pastel de Nata według oryginalnej receptury portugalskiej. Bez kombinowania, bez wymyślenia czegokolwiek. Będąc już w Polsce od ćwierć wieku, zawsze z taką filozofią: przybliżyć Portugalię naszym polskim klientom.
Z wielu wydarzeń, które organizowaliśmy, na pewno jednym z najbardziej rozpoznawalnych był „Weekend Portugalski” w Hali Gwardii. W internecie też zaczynamy trochę więcej działać. Niedawno otworzyliśmy stronę internetową właśnie na temat Pastel de Nata – pasteldenata.pl, gdzie można znaleźć historię i kilka ciekawostek na temat tego słynnego ciastka portugalskiego.
Więc jesteśmy cały czas dostępni, cały czas chętni do informowania, do promowania i do sprzedawania produktów z naszego kraju. Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia nas, jeżeli tęsknicie za gastronomią portugalską, jeżeli tam byliśmy, albo jeżeli chcecie zapoznać się z naszymi potrawami, winami i innymi produktami. Tak jak mówiłem: firma Atlantika od 2001 roku zajmuje się importem win, które obecnie są już bardzo cenione na rynku. Powstało „Portugale” jako pierwsza restauracja, potem „Madeira” w Hali Gwardii. Marka Portugalia Gourmet, kierowana dla konsumentów indywidualnych, też powstała ponad 15 lat temu. Cały czas używamy tej marki w swojej działalności, również w Hali Koszyki. Zachęcam państwa do odwiedzenia nas w Hali Koszyki albo online.
[00:07:47] Janusz Stanisław Andrasz:
Teraz kilka słów o mnie. Nazywam się Janusz Stanisław Andrasz. Przez 10 lat mieszkałem w Portugalii w dwóch niezwykłych i bardzo różnych miejscach. Najdłużej, bo 9 lat, w Estoril koło Lizbony, a rok w najstarszej części portugalskiej stolicy – Alfamie. Tuż obok kultowej Casa de Fado „Mesa de Frades”, położonej przy Rua dos Remédios.
Dodam, że mój pobyt w Portugalii przypadł jeszcze na czas, kiedy nie była ona jednym z głównych celów europejskiej turystyki. Dzięki dość niezwykłej pracy, którą tam wykonywałem – o niej kilka słów za chwilę – poznałem Portugalię od strony, której turysta czy nawet student Erasmusa przyjeżdżający tu na dobrych parę miesięcy nie jest w stanie zobaczyć, poczuć i zrozumieć.
Los sprawił, że byłem prywatnym sekretarzem starej polsko-portugalskiej rodziny, sięgającej swoimi korzeniami do Radziwiłłów z Nieświeża, ale też i ze strony portugalskiej potomków odkrywców Madery i krewnych Krzysztofa Kolumba. A w czasach już najnowszych, najbliższych krewnych jednego z portugalskich ministrów marynarki wojennej czy biskupa Funchal na Maderze i w portugalskiej kolonii Goa. Dzięki mojej pracy miałem możliwość zakosztowania życia w miejscu, które było i jest do tej pory dla wielu Portugalczyków synonimem luksusu – w Estoril.
Dla mnie jednak najważniejsze było to, że załapałem się na samą końcówkę świata, który już nie istnieje. Poznałem ludzi, którzy byli częścią historii tego właśnie miejsca i burzliwej historii zarówno tej przedwojennej, jak i powojennej, kiedy to Estoril było miejscem wygnania dla wielu koronowanych głów. Miałem więc na przykład możliwość nie tylko poznania, ale też przygotowywania poczęstunków dla siostry byłego króla Hiszpanii. Poznałem przedstawiciela austriackiej rodziny Habsburgów, ostatnią cesarzową Bułgarii i jej córkę (której mąż jest zresztą Polakiem), czy niesamowitą osobę – pierwszą kobietę torreadorkę na świecie, Conchitę Cintrón, przyjaciółkę Pabla Picassa czy Ernesta Hemingwaya.
W tym, przyznacie, dość niezwykłym życiu toczącym się w Estoril, nie było możliwości odejścia od historii tego kraju. Dlatego również na podcaście pojawią się różne opowieści z nią związane. Ponieważ od zawsze interesowałem się kulinariami, oczywiście korzystałem z okazji, aby chłonąć to, co najlepsze również z portugalskiej kuchni. Uczyłem się gotować od kucharki pracującej od kilkudziesięciu lat w sąsiednim domu, a także od osoby, która prowadziła w swoim życiu wiele lizbońskich restauracji.
Szczególne miejsce w moim portugalskim i estorilskim życiu z pewnością zajmowała Madera i wszystko, co z nią związane. A to dzięki maderskim korzeniom rodziny, dla której pracowałem. Ich przodkiem był bowiem João Gonçalves Zarco, odkrywca tejże właśnie wyspy. Dostawy najlepszego wina Madera, Bolo do Caco i innych regionalnych frykasów z tej wyspy były tu na porządku dziennym.
Niezwykłą przygodą była również możliwość poznania w roku 1999 mieszkającej na Maderze Jolanty Lubomirskiej-Pierre, córki ostatniego ordynata z Przeworska. Była ona przewodniczką po tej wyspie i to właśnie ona pierwsza pokazała mi najciekawsze miejsca na tym rajskim skrawku lądu w środku Oceanu Atlantyckiego.
Po powrocie do Polski założyłem pierwszy taki w polskiej blogosferze poświęcony Portugalii blog, dla którego wymyśliłem nazwę Luzomania – od połączenia przedrostka „luzo” i słowa „mania”. Luzytanie to starożytny lud zamieszkujący niegdyś ziemie obecnej Portugalii, a Luzytania była jedną z prowincji starożytnego Rzymu. Wraz z grupą fanów portugalskich tematów wydaliśmy 12 numerów magazynu „Pastel”, który przypominał to, o czym właśnie będę wam chciał opowiadać dzisiaj na tym podcaście.
Napisałem również dla wydawnictwa ExpressMap cykl przewodników po Portugalii, z których jeden otrzymał wyróżnienie w konkursie o Nagrodę Magellana – najbardziej prestiżowe wyróżnienie dla publikacji o charakterze przewodnikowym. Mój przewodnik po Portugalii ukazał się również na rynku francuskim. Przez kilka lat prowadziłem także w studiach kulinarnych na terenie całej Polski warsztaty z portugalskiej kuchni. Współpracowałem także z Turismo de Portugal, pracując między innymi nad organizacją prestiżowego wydarzenia, jakim była polsko-portugalska kolacja w dawnym Atelier Amaro. Przygotowana została ona przez Modesta Amaro oraz jego portugalskiego odpowiednika Vítora Matosa, a uczestniczyli w niej między innymi Anna Maria Jopek, Marcin Kydryński, Szymon Majewski czy Piotr Kraśko. Miałem też możliwość współpracować z miesięcznikiem „Smak”, dla którego przeprowadziłem wywiad z jedną z gwiazd portugalskiej sceny kulinarnej, posiadaczem dwóch gwiazdek Michelin – José Avillezem.
Podcast Portugalia Gourmet we współpracy z Luzomanią będzie wam przedstawiać wybrane zagadnienia z portugalskich kulinariów i regionów winnych, przeplatanych portugalską historią. Opowiem wam o najlepszych portugalskich daniach, winach, o historii i teraźniejszości. Planuję jeszcze kilka innych niespodzianek, o których opowiem wam we właściwym czasie.
Jako prowadzący ten podcast zapraszam was już za tydzień na pierwszy odcinek poświęcony – a jakże – historii Pastéis de Nata oraz historii miejsca, w którym wypiekane są kultowe Pastéis de Belém. Zapraszam was już teraz do jego wysłuchania w imieniu Portugalia Gourmet, Luzomanii, Manuela Majorala i oczywiście moim własnym.